Piyano

Piyano klavyeli bir enstrumandır. Toplam 7.5 oktavlık ses verir ve klavyesinde 88 tuş bulunur. Tuşlara basınca klavyenin arkasında bulunan tahta çekiçler ilgili tele vurur ve ses çıkmasını sağlar.

Piyano armonik yapıya sahip bir enstruman olduğu için küçük bir orkestra olarak değerlendirilebilir. Basılan her notadan ses çıkması ve keman gibi enstrumanlara kıyasla ses çıkartmak için uğraşılmaması bu enstrumanı avantajlı hale getirmiştir. Batı müziği enstrumanı olan piyano günümüzde hemen hemen her müzik türünde gerek solo gerekse de eşlik için kullanılır. Armonik bir enstruman olması sebebiyle özellikle besteciler tarafından tercih edilmektedir.

Piyano, ismini İtalyanca Gravicembalo Col Piano e Forte (Güçlü ve hafif sesli klavsen) kelimesinden almaktadır. Tuşlardaki yüksek hassasiyet sayesinde, tuşlara güçlü bastığınızda yüksek ses, zayıf bastığınızda ise düşük ses elde edersiniz. Bu sayede istediğinizi müzikalitede müzik yapma şansını elde edersiniz. Piyanolar farklı stil, tasarım ve boyutlara sahiptir. Temel olarak iki tip piyano vardır. Dikey ve yatay piyanolar.

Dikey Piyanolar (Duvar Piyanoları)

Tellerin boyu ve yüksekliğinden dolayı yatay piyano denmektedir. Teller yukarıdan aşağıya doğru yerleştirilmiştir. Boyları 90 cm - 150 cm arasında değişen bu piyanolar 4 tipten oluşur:

1. Spinet: 90 cm'lik bu enstrumanlar en küçük piyanolardır. Genelde apartman dairesi veya kısıtlı alanlarda yaşayanların tercihidir.
2. Console (Konsol): 100 cm boyunda ve spinet'lerden daha büyük piyano tipidir. Daha iyi tonları ve ses düzeyi vardır.
3. Studio: Genelde müzik okullarında veya müzik stüdyolarında tercih edilir. Boyları 110-140 cm arasında değişir. Ses düzeyi daha yüksek ve tonları daha gelişmiştir.
4. Upright: 140-150 cm'lik boyları vardır ve dikey piyanoların en büyükleridir.

Yatay Piyanolar (Kuyruklu Piyanolar)

Grand Piyano veya Kuyruklu piyano olarak da anılırlar. Teller yatay bir düzlemde yerleştirilmiştir. 6 tip yatay piyano vardır:

1. Petite Grand: Yatay duran ve boyu 130 cm olan en küçük kuyruklu piyanodur.
2. Baby Grand: 150 cm'lik yatay piyano. Ses kalitesi, duruşu ve estetiği nedeniyle en çok tercih edilen piyano tipidir.
3. Medium Grand: Baby Grand piyanonun bir boy büyüğü olan ve 170 cm'lik boyutu olan piyanodur.
4. Parlor Grand: 175cm - 175 cm arasında değişen boyuta sahiptir.
5. Semiconcert or Ballroom: 200-210 cm'lik oldukça uzun bir kuyruklu piyano tipidir.
6. Concert Grand: 270 cm'lik en uzun kuyruklu piyanodur. Büyük konser salonlarında bulunur.

Tuş Takımı

Toplam 88 tuşa sahip klasik piyanolarda; 36 siyah tuş ve 52 beyaz tuş bulunur. 0.cı oktav La ile 8.oktav Do sesi arasında ses aralığı vardır (A0 - C8).

Pedallar

Klasik piyanolarda tuş takımının altında yere yakın ve ayakla basılan üç temel pedal tipi vardır:

Sağ Pedal; pedal grubunun en sağında yer alır. En sık kullanılan pedallardan biridir. Sağ pedal sonoriteyi kontrol eder ve basıldığında, tellerin üzerinde titreşimi engelleyen susturucu görevi taşıyan keçeler yukarı kaldırılarak ses düzeyi kısmen güçlendirilir. Bu pedalın diğer bir amacı da, piyaniste klavyede eliyle ulaşamayacağı mesafelerdeki notaları legato yani bağlı çalabilme olanağını sağlamasıdır.

Sol pedal; pedal grubunun solunda bulunur. Amacı, hafif (piano) nüans gerektiren pasajlarda daha yumuşak ve hafif bir ses rengi çeşitliliği elde etmektir. Sol pedal kullanımında sağ pedala göre daha az sorunlar yaşanmaktadır. Sol pedala basıldığında klavye hafif sağa doğru kayar, normalde bir nota için 3 tele vuran çekiçler, 2 veya bazı piyanolarda da tek tele vurarak çıkan sesi yumuşatır, daha hafif duyulmasını sağlar.

Orta pedal (sostenuto); pedal grubunun ortasındadır. Steinway tarafından icat edilen bu pedal sadece bazı kuyruklu piyanolarda bulunur. Piyanoda uzatılması gereken sesleri tutmak için kullanılır. Bu pedal sayesinde, genelde, bastaki sesler uzatılabilirken ince registirde (ses alanı) ki notalar rahat bir şekilde çalınabilmektedir.