Orkestra Düzeni

Resmi büyütmek için resmin üzerine tıklayın

Klasik müzik orkestraları; yaylılar, baslar, üflemeli çalgılar ve çeşitli perkusyonların birleşimiyle oluşan büyük müzik gruplarıdır.

Ortalama 50 kişiden az oluşan orkestralara chamber orchestra (oda orkestrası) denir.

100 kişi veya daha fazla enstrumandan oluşan orkestralara senfonik veya filarmonik orkestra denir.

Orkestralarda bu enstrumanlardan farklı solo enstrumanlar da kullanılabilir. Genelde misafir sanatçı olarak çeşitli solistlerin katılımı ile konserler daha da zenginleştirilir.

Üflemeli çalgı sayısı genelde birbirlerine eşittir. 2'şer, 3'er adet kullanılabilir. İkili orkestra düzeninde tahta üflemelilerde 2 Obua, 2 Flüt, 2 Fagot , 2 Klarinet ve bakır üflemeliler genel olarak 4 Korno, 2 Trompet, 2 Tenor Trombon ve 1 bas Trombon ile 1 Tuba olarak kullanılır. Duruma göre Timpani, Zil ile Davul eklenebilir.

Yaylı çalgıların sayısı nefesli çalgıların gürlüğünü kapatmayacak şekilde seçilmelidir. 12-14 adet 1.Keman, 10-12 adet 2.Keman, 8-10 Viyola, 7-10 Viyolonsel ve 6-8 Kontrbas şeklinde bir düzen seçilebilir. Arp bu düzenek içinde pek tercih edilmez, fakat bestecinin isteğine eklenebilir.

Üçlü orkestra da ise tahta üflemeli enstrümanlara birer üye daha eklenir ve diğer gruplarda da artış görülebilir. Örneğin:

2 Flüt + 1 piccolo Flüt (piccolo aynı zamanda 3.Flüt olarak da kullanılabilir) 2 Obua + 1 Korangle (Kor angle de 3.Obua yerine kullanılabilir) 2 Klarinet + 1 Bas Klarinet 2 Fagot + 1 Kontrfagot 4 ya da 6 Korno, 2 ya da 4 Trompet, 2 Tenor ile 1 Bas Trombon ve 1 Tuba. Timpani, Zil, Davul, Çan ve bestecinin isteğine göre daha fazla vurmalı çalgı. Piyano da Orkestra içerisinde vurmalı çalgılar grubuna dahildir. Bu düzen içerisinde nadiren kullanılabilir. Arp genellikle 3'lü orkestralarda kullanılır. 1.Kemanlar 16-18, 2.Kemanlar 14-16, Viyolalar 10-12, Viyolonseller 12-13, Kontrabaslar 8-9, Yaylı çalgılar için verilen sayılar ortalamadır ve değişiklik gösterebilirler.

4'lü orkesralarda da tahta üflemeli çalgılara birer çalgı daha eklenir ve diğer grupların sayısı da artabilir. (3 Flüt + 1 Piccolo, 3 Obua + 1 Kor angle, Mi bemol klarinet + 2 La/Sib Klarinet + Bas klarinet gibi. Bakır üflemeli çalgılar bundan sonra bestecinin kendi isteğine göre değişir, 6 trompet, 8 korno, 4 trombon, 2 tuba, kimi zaman wagner tubası ve hatta bunlara ek olarak bir askeri bando bile eser içerisinde belli amaçlar için kullanılabilir.

4'lü orkestralarda nadiren bazı çalgılar kullanılabilir, bunlara örnek olarak Alto Flüt, Bariton Obua, Mi bemol Klarinet ve Basset Horn'u örnek verebiliriz. Saksafon ise eserin yapısına ve konusuna göre 3'lü ya da 4'lü orkestralarda kullanılan bir çalgıdır. Tahta üflemeliler grubuna üyedir fakat yapı olarak madenden yapılmıştır. Ses rengi ve çalınma yöntemi tahta üflemeliler grubuna girmesinin başlıca nedenleridir.